ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΖΗΝΩΝ 17 Mar,2022
1 / 10
2 / 10
3 / 10
4 / 10
5 / 10
6 / 10
7 / 10
8 / 10
9 / 10
10 / 10

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΖΗΝΩΝ

Μεγάλη αθλητική κίνηση στη Λάρνακα άρχισε να δημιουργείται με την ίδρυση το 1896 του Κιτιακού Γυμναστικού Συλλόγου «ο Ζήνων», που προϋπήρχε από το 1892 ως αναγνωστήριο ( ΚΙΤΙΑΚΟΣ Σύλλογος) και είχε ομάδες ποδοσφαίρου, στίβου, ιστιοπλοΐας και τένις.   Μια ομάδα με επικεφαλής τον Φίλιο Ζαννέτο ιδρύει τον Ελληνικό Γυμναστικό Σύλλογο «Το Στάδιο» , το μετέπειτα Γ.Σ.Ζ.  και οργανώνει αγώνες σε διάφορους πρόχειρους χώρους. 

Η Μονή Κύκκου παραχώρησε ένα κομμάτι γης για την κατασκευή του πρώτου σταδίου, εκεί που αργότερα κτίστηκε η Σχολή Καλογερά, που λειτούργησε σαν στάδιο.  Σε τούτο το στάδιο τελέσθηκαν το 1900 οι Δ’ Παγκύπριοι αγώνες υπο την υψηλή προστασία του Διαδόχου Κωνσταντίνου. Κατασκευάστηκαν ξύλινα θεωρεία για την περίσταση, που γέμισαν από κόσμο, που παρακολούθησε μ’ ενθουσιασμό τ’αθλήματα.

Το στάδιο αργότερα μεταφέρθηκε στο χώρο πίσω από το Ευρυβιάδειο Παρθεναγωγείο, αλλά κι αυτό με τον καιρό θεωρήθηκε ακατάλληλο. Το 1927 η Επιτροπή του Γ.Σ.Ζ.  αγόρασε από τον Πάνο Λανίτη το χώρο δώδεκα στρεμμάτων ( ήταν κήπος τότε) στην αρχή της Λεωφόρου Αρτέμιδος  και ζητήθησαν μέσω του τύπου προσφορές για την ισοπέδωσιν του χώρου,  κατεδάφιση του οικήματος που περιείχε και επιχωμάτωσιν της δεξαμενής και του αυλακιού, απ’όπου διοχετευόταν στη Λάρνακα νερό.

Με βάση τα σχέδια που ετοιμάστησαν έγινε στίβος 400 μέτρων, όπου μπορούσε να διεξαχθεί και ποδοσφαιρικός αγώνας, και πρόνοια για να γίνουν κερκίδες,  υπόστεγο, αποδυτήριο, λουτήρες. Στη βορειοδυτική πλευρά μπορούσαν να κατασκευαστούν δυό γήπεδα τένις. Αποφασίστηκε και η κατασκευή των  προπυλαίων με οκτώ κίωνες. Αρχιτέκτονας ο Ανδρέας Χατζηδημητρίου και εργολάβος ο Κώστας Παμπαλλής.

Αυτό εδώ το στάδιο κτίστηκε το 1928 με εράνους, δάνεια και με τίς δωρεές της Σχολικής Εφορείας και του δημάρχου Δημητρού Δημητρίου.

Σε συντομία σας αναφέρω μερικούς αριθμούς για το κόστος. Σε χειρόγραφη ανάλυση των εισπράξεων-δαπανών του 1928, ξεχωρίζουμε τα ποσά για τα θεωρεία Λ.586, προπύλαια Λ.171, περιτοιχίσματα Λ.430, στάδιο Λ.146, και άλλα γενικά, που συνολικά φτάνουν το ποσό των Λ.1.469  και σελινίων11.

Πριν 125, λοιπόν, χρόνια, ιδρύθηκε ο Γ.Σ.Ζ. Σε μια περίοδο που είχε αρχίσει να διαφαίνεται η ανάγκη επικοινωνίας και ομαδικού προβληματισμού για το Εθνικό θέμα. Οι νέοι της εποχής πολύ λίγα είχαν να ακολουθήσουν, πλην της υποτυπώδους μόρφωσης και των θρησκευτικών καθηκόντων.

Με το πέρασμα του χρόνου, με την μετακίνηση του χώρου για αθλητικές εκδηλώσεις και με την έναρξη λειτουργίας των Σχολείων Μέσης  Εκπαίδευσης (Αμερικανική Ακαδημία  1908,  Ιεροδιδασκαλείο ( 1910) και Παγκύπριο Λύκειο 1911) η ανάγκη δημιουργίας χώρου για όλη την πόλη ήταν έντονη.

Να θυμηθούμε εδώ ότι οι Άγγλοι είχαν «εισάξει» ή ενθαρρύνει την ενασχόληση με το χόκεϋ, την υδατοσφαίρηση, τις ιπποδρομίες, τις λεμβοδρομίες, την ποδηλασία, την πεζοπορία, το κρίκετ και άλλα ατομικά και ομαδικά αθλήματα.

Το 1921  μια ομάδα από νέους της Λάρνακας ίδρυσαν τον «Ποδοσφαιρικό Όμιλο Ζήνων» (Π.Ο.Ζ.) , το 1924  ιδρύεται ο Πεζοπορικός και το  1926 ο Αθλητικός Μουσικός Όμιλος  Λάρνακας ( ΑΜΟΛ). Τo 1930 εμφανίζεται ο Αθλητικός  Όμιλος ΑΚΡΙΤΑΣ για παιδιά προεφηβικής ηλικίας που ασχολούντο με το ποδόσφαιρο, πετόσφαιρα, χόκευ και επιτραπέζια αντισφαίριση. Το 1932 με τη συνένωση του ΑΜΟΛ με τον Πεζοπορικό, η ΕΠΑ συνέχισε τις επιτυχίες προσθέτοντας και μουσικές εκδηλώσεις με τη φιλαρμονική και την ορχήστρα της. Το 1937 μια ομάδα επανιδρύει τον Πεζοπορικό και το 1948 Ιδρύεται η ΑΛΚΗ. Το 1994 η ΕΠΑ και ο Πεζοπορικός δημιουργούν την ΑΕΚ.  Εκτός από τις ομάδες της Λάρνακας είχαν το Γ.Σ.Ζ. σαν έδρα τους και τα προσφυγικά σωματεία μετά το 1974.

Βλέπουμε πώς διαχρονικά οργανώθησαν οι αθλητικές ομάδες στη Λάρνακα. Τα Σχολεία ενίσχυαν συνεχώς τις ομάδες αυτές με τους αθλητές και ποδοσφαιριστές τους, και σ΄αυτό βοήθησαν οι λαμπροί γυμναστικοί -προπονητές   Δημοσθένης Συμεωνίδης, ο Βύρων Χαχολιάδης, η Ερασμία Μιχαηλίδου, Παναγιώτης Πιερής, Μαλβίνα Κυπριανού-Τερζή, Ανδρέας Πετρίδης και άλλοι.

Διαβάζουμε στην εφημερίδα ΝΕΟΝ ΕΘΝΟΣ, 1928 για τα εγκαίνια του Σταδίου και την τέλεση των ΙΗ’ Παγκύπριων Αγώνων.

«Το Κιτιακόν Στάδιον, κείμενον επί της προσφορωτέρας ίσως θέσεως της πόλεως, ακριβώς παρά την είσοδον της Λεωφόρου Αρτέμιδος, εγγύς της δυτικής τάφρου του αρχαίου Κιτίου και ουχί μακράν του τόπου, όπου έκειτο το άγαλμα της αρειμανίου και αειπαρθένου Θεάς του νυχτερινού φωτός και του κυνηγίου.

Κατά την παραμονήν των ΙΗ’Παγκυπρίων θα τελεσθώσι τα εγκαίνια του γυμναστηρίου, τα οποία, καίτι είχον ορισθεί κατά την Κυριακήν του Πάσχα, ανεβλήθησαν προς τιμήν των εξ Ελλάδος προσκυνητών των Ιεροσολύμων.

Τα προπύλαιά του, Ιωνικού ρυθμού, προβάλλουσιν επί τόπου εκβολής τριών αμαξιτών προς την Λεωφόρον, όλος δε ο χώρος περιβάλλεται δια λιθίνου τοίχου μετά σιδηρού κιγκλιδώματος, πλαισιουμένου δια δενδροστοιχιών εκ κυπαρίσσων, πεύκων και ευκαλύπτων.

Αι κερκίδες εκ μπετόν αρμέ παρουσιάζουσιν ικανήν ευρυχωρίαν και ασφάλειαν  κείνται δε έμπροσθεν πέντε δεντροστοιχειών. Υπό τας κερκίδας υπάρχει ικανός αριθμός δωματίων, προωρισμένων δι αποδυτήρια και δι άλλους σκοπούς».

Τα εγκαίνια του Γ.Σ.Ζ. τελέσθησαν στις 28 Απρίλη , ώρα 11.00π.μ. Μεταξύ των επισήμων ήταν οι Μητροπολίτης Κιτίου,  Ηγούμενος Κύκκου, ο Δήμαρχος Λάρνακας Δημητρός.Ν.Δημητρίου, ο αντιπρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Γ.Π.Αραδιπιώτης, οι Πρόεδροι του Γ.Σ.Ο. και Γ.Σ.Π. Ν.Κλ.Λανίτης και Θ.Θεοδότου,  ο Πρόξενος της Ελλάδος κ.Δ.Ν.Ιγγλέζης, αξιωματούχοι εξ Ελλάδος και Κύπρου και πλήθος λαού, Έλληνες που επέστρεφαν από προσκύνημα στους  Άγίους Τόπους. Μετά την τέλεσιν αγιασμού από τον Μητροπολίτη Τραπεζούντος, ο Πρόεδρος του Γ.Σ.Ζ. Κλεόβουλος Μεσολογγίτης εκφώνησε  τον πανηγυρικό. Ακολούθησε προσφώνηση από τον ναύαρχο του ατμοπλοίου «Κανάρης» κ.Κακουλλίδη,  έγινε παράδοση του Σταυρού του Πανάγιου Τάφου στον βουλευτή Μίχαλο Ηρακλή Μιχαηλίδη από τον μητροπολίτη Τραπεζούντος και ακολούθησε γεύμα στο Ζαννέτειον Περίπτερον. Παιάνιζε η Φιλαρμονική του Δήμου.

Το απόγευμα έγινε παρέλαση και ορκωμοσία των αθλητών, εκτελέσθησαν κυπριακοί χοροί από μαθήτριες του Εμπορικού Λυκείου Λάρνακας και του Λυκείου Ελληνίδων Λεμεσού και ακολούθησε ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ Γ.Σ.Ζ. και Γ.Σ.Π, με νικητή τον Γ.Σ.Ζ. Κατά την αναχώρηση των Ελλήνων προσκυνητών τους προσφώνησε ο Δήμαρχος Δημητρός Ν.Δημητρίου. Την επομένη ξεκίνησαν οι Παγκύπριοι αγώνες που κράτησαν μέχρι τις 22 του Απρίλη.

Ο χώρος φιλοξένησε, εκτός από αθλητικούς και ποδοσφαιρικούς αγώνες,  τα ανθεστήρια, γυμναστικές επιδείξεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και τη σημαντική μεγάλη εκδήλωση για τα 70χρονα του Δημήτρη Λιπέρτη το 1935.

Το σύγχρονο Στάδιο Γ.Σ.Ζ. ανεγέρθηκε το 1983 επί προεδρίας του Κώστα Αλκίδα. Aνήκει στον Γυμναστικό Σύλλογο ΖΉΝΩΝ, τα δε έξοδα ανέγερσης του Σταδίου τα έκανε ο ΚΟΑ κατόπιν ανταλλαγής με το παλαιό.

Στις 14 Δεκεμβρίου 2015 ο τότε Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κώστας Καδής τέλεσε τα εγκαίνια του Αθλητικού «Μουσείου ΓΣΖ», που στεγάζεται σε χώρο κάτω από τις ανατολικές κερκίδες του γηπέδου Γ.Σ.Ζ. και περιλαμβάνει ιστορικά έγγραφα που καλύπτουν την περίοδο 1900 μέχρι 1975. Στο σημείο αυτό ευχαριστώ θερμά τον Πρόεδρο Ανδρέα Ζαχαρίου και το Διοικητικό Συμβούλιο, τη Γραμματεία και τον Μιλτή Μιχαηλίδη για την πρόσβαση που μας έδωσαν στο αρχείο. Το αρχείο του Γ.Σ.Ζ. είναι πολύ σημαντικό και μέρος του θα δείτε στη μνημειώδη  έκδοση «125 ΧΡΟΝΙΑ Γ.Σ.Ζ.», που τυπώθηκε μόλις τώρα από το ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ και το Γ.Σ.Ζ.  με συγγραφέα τον Χρύσανθο Χρυσάνθου. Τα πρώτα σχόλια που έχουμε για το επετειακό λεύκωμα είναι πολύ σημαντικά.

Ο χώρος αυτός, όπως και όλα τα στάδια των πόλεων, φέρουν στη μνήμη δεκαετίες δοκιμασιών, αγώνων, χαράς και λύπης. Σ’αυτό το χώρο ολόκληρες γενεές έζησαν την ιστορία και τον πολιτισμό, και μάλιστα σε περιόδους δύσκολες για τον τόπο. Κατά τη δεκαετία του 50,  τα μεγάφωνα τα χρησιμοποιούσαν μόνο για ανακοινώσεις αποτελεσμάτων, επειδή έτσι ήθελαν οι Άγγλοι. Οι δε ποδοσφαιρικές ή άλλες συναντήσεις απαιτούσαν την προηγούμενη γραπτή έγκριση του Άγγλου Διοικητή Λάρνακας.

Οι γυμναστικές επιδείξεις, οι χοροί και οι παρελάσεις που γίνονταν κυρίως κατά τις Εθνικές επετείους είναι βαθειά ριζωμένα στη μνήμη των Λαρνακέων. Οι ποδοσφαιρκές και οι αθλητικές ομάδες που παρέλαυναν εδώ κάτω από τα χειροκροτήματα και τις επευφημίες των φιλάθλων στις κερκίδες φτάνουν από τα παλιά χρόνια με το καράβι της μνήμης. Πέρασαν από εδώ πρωταθλητές, Κύπριοι και ξένοι, πολιτικοί και θρησκευτικοί πράγοντες. Μέρος του χώρου χρησιμοποιήθηκε για τις ανάγκες του 23ου Συστήματος Ναυτοπροσκόπων, όπου ενεγέρθη οίκημα το 1954-5.

Αναφέρω  εδώ τους Προέδρους Φίλιο Ζαννέτο, Δημητρό Ν.Δημητρίου, Κλεόβουλο Μεσολογγίτη, Μιλτιάδη Οικονομάκη, Ζήνωνα Δ.Πιερίδη, Κώστα Αλκίδα, Γεώργιο Λουρουτζιάτη, Μιλτή Μιχαηλίδη, Ανδρέα Ζαχαρίου.

Χαίρομαι ιδιαίτερα, που η συνεργασία των Δημοτικών Αρχών με τον ΚΟΑ και  άλλους φορείς, έκανε κατορθωτή τη συντήρηση και ανάδειξη του πανέμορφου αυτού κτίσματος. Θα μεταφέρει στις μέλλουσες γενιές τη ζωντανή εικόνα μιας περιόδου που σκίρτησε η καρδιά του Κύπριου για ιδανικά και αξίες που σήμερα πάνε να ξεφτίσουν. Στους κοινωνικούς και Εθνικούς αγώνες της Κύπρου και της Ελλάδας, τα μέλη του Γ.Σ.Ζ. συμμετείχαν ενεργά. Η πόλη του Ζήνωνα έχει να καυχέται για την προσφορά αυτού του ιστορικού Συλλόγου.

(Ευχαριστώ τον Ανδρέα Νικολάου για τις φωτογραφίες των εγκαινίων και παράδοσης των προπυλαίων).

ΛΟΥΗΣ ΠΕΡΕΝΤΟΣ- 13.3.2022

  

















Powered by Froala Editor