ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΑ ΧΕΙΜΩΝΙΔΗ 21 Mar,2018
1 / 21
2 / 21
3 / 21
4 / 21
5 / 21
6 / 21
7 / 21
8 / 21
9 / 21
10 / 21
11 / 21
12 / 21
13 / 21
14 / 21
15 / 21
16 / 21
17 / 21
18 / 21
19 / 21
20 / 21
21 / 21

Το πρώτο τυπογραφείο στη Λάρνακα  λειτούργησε το 1878 στη Λάρνακα ο  Θεόδουλος Φ. Kωνσταντινίδης, ο οποίος το έφερε από την Aλεξάνδρεια και εξέδωσε εδώ την πρώτη κυπριακή εφημερίδα, τη δίγλωσση «Kύπρος - Cyprus».

Ακολούθησαν αρκετά άλλα, τα οποία εξέδιδαν εφημερίδες, περιοδικά και βιβλία. Επίσης και στις άλλες πόλεις αναπτύχθηκε αξιόλογη δραστηριότητα, η οποία κρατά μέχρι τις μέρες μας.

Από τότε που ήρθα στη Λάρνακα (1971), συχνά έπεφταν στα χέρια μου έντυπα και εφήμερα που είχαν τυπωθεί στην πόλη του Ζήνωνα. Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκαναν τα διαφημιστικά φυλλάδια (θεάτρου, κινηματογράφου, προϊόντων, πολιτικών θέσεων και άλλα). Πρόσεξα ότι τα Τυπογραφεία Χειμωνίδη είχαν ποικίλη εκδοτική δραστηριότητα με πελάτες από Λάρνακα, Λεμεσό, Λευκωσία και με τις Βρετανικές Βάσεις.

Πρόσφατα είδα ένα άλμπουμ με όλο το υλικό (προγράμματα, προσκλήσεις, φωτογραφίες) που κάλυπταν την ενθρόνιση της Βασίλισσας της Αγγλίας Ελισάβετ ΙΙ το 1953. Μερικά από τα έντυπα αυτά τα είχε εκδόσει το Τυπογραφείο Χειμωνίδη και από εκεί ξεκίνησα μια μικρή έρευνα για να δω το ιστορικό του Τυπογραφείου.

Ανάμεσα στο υλικό του Αρχείου μου εντόπισα έντυπα του Τυπογραφείου Χειμωνίδη για παραστάσεις στη Λάρνακα (ΑΝΤΙΓΟΝΗ του Σοφοκλή 1938 και Επιθεώρηση ΕΠΑ 1933), για αθλητικές εκδηλώσεις του Γ.Σ.Ζ. καθώς και καταστατικά σωματείων (όπως της Ορθόδοξης Χριστιανικής Αδελφότητας ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ 1938). Και αρκετά πολιτικού περιεχομένου φυλλάδια για τις εκλογές περί τα μέσα της δεκαετίας του ’40. Επίσης το τυπογραφείο  εξέδωσε αρκετά βιβλία, μεταξύ των οποίων  βιβλία του Παύλου Βαλδασερίδη (ΟΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ 1943, ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ 1954, ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ 1956, «ΣΟΦΙΣΤΗΣ Η ΠΕΡΙ ΟΝΤΟΣ ΛΟΓΙΚΗ») καθώς και άλλων συγγραφέων όπως του Κώστα Σ. Μαρκίδη «ΟΙ ΚΑΜΟΙ ΤΟΥ ΧΩΡΚΑΤΗ»,  του Χριστάκη Σωτηρίου Κτωρίδη Πουρίνου « ΕΥΤΡΑΠΕΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ», του Φάνου Ναθαναήλ «ΔΕΥΤΕ ΛΑΒΩΜΕΝ ΦΩΣ» καθώς και του Νεοκλή Γ. Κυριαζή «ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ». Βιβλία που εξέδωσε το τυπογραφείο υπάρχουν στις μονές Σταυροβουνίου και Μαχαιρά.

Ενδιαφέρουσα  πληροφορία μας δίνει ο Φοίβος Σταυρίδης. Η “σατυρική γελοιογραφική εφημερίς” της Λεμεσού Πειρασμός (1921-1922, 1924-1925) κατά την πρώτη περίοδο της έκδοσής της τυπωνόταν στο Τυπογραφείο Χειμωνίδη στη Λάρνακα. Αντικείμενο της σάτιράς της (σκιτσογραφικής και στιχουργικής) συχνά ήταν και προσωπικότητες της Λάρνακας.

Αυτό μας παίρνει αρκετά πίσω και δείχνει ότι  το τυπογραφείο, μετά το κλείσιμο των τοπικών εφημερίδων  είχε  αυξημένη δρατηριότητα. Επίσης είναι γεγονός ότι αρκετά μέλη της οικογένειας Χειμωνίδη ασχολήθησαν με την τυπογραφία. Ο  ιδρυτής του Δημητρός ήρθε από την Αλεξάνδρεια (παντρεύτηκε την Παναγιώτα από την Ορόκλινη) και δημιούργησε την επιχείρηση. Ακολούθησε ο Παντελής  Χειμωνίδης (1889-1949)(παντρεύτηκε την Ορθοδοξία) και μετά τα παιδιά του Παναγιώτης, Κόκος, Δημητράκης και Πέπης (Σωτηράκης).

Απο τα πιο πάνω αντιλαμβάνεται κάποιος τη σημαντικότητα της προσφοράς των Τυπογραφείων Χειμωνίδη. Περισσότερα μπορούν να προσθέσουν οι  απόγονοι της οικογένειας, μαζεύοντας όσα πιο πολλά στοιχεία ή και τεκμήρια για τη μακρόχρονη παρουσία και προσφορά των τυπογραφείων αυτών στην ιστορία της πόλης του Ζήνωνα.

Το τυπογραφείο βρισκόταν στην οδό Λόρδου Βύρωνος,  εκει που είναι σήμερα είναι το Atreum Zenon και μετά την κατεδάφιση του κτηρίου περί τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μεταφέρθηκε στην οδό Κωστάκη Παντελίδη, με διαχειριστή τον Σωτηράκη Χειμωνίδη.

Στο σπίτι της κυρίας Λευκής Χειμωνίδου διασώζεται μια μικρή χειροκείνητη μηχανή, αγγλικής κατασκευής και προέλευσης, μάρκας «ADANA», η οποία χρησιμοποιείτο για την κατασκευή καρτών, προσκλητηρίων και άλλων εντύπων με τη μέθοδο embossed (ανάγλυφα).


ΚΟΚΟΣ ΧΕΙΜΩΝΙΔΗΣ

Η οικογένεια Χειμωνίδη είναι πολυπληθής και τα μέλη της δραστήρια. Ανα το παγκύπριο γνωστός είναι ο Κόκος Χειμωνίδης.

Ο Γεώργιος (Κόκος) Χειμωνίδης (1919-1999), μια από τις σημαντικότερες μορφές του κυπριακού ποδοσφαίρου, της περιόδου από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως και τον Απελευθερωτικό Αγώνα, , από την ηλικία των 16 χρόνων συμμετείχε ως τερματοφύλακας στην ομάδα Α΄ κατηγορίας της ΕΠΑ και δύο χρόνια αργότερα συνέχισε τη σταδιοδρομία του στην ομάδα του ως η ψυχή της επίθεσής της. 

Με την αθλητοπρέπειά του αγαπήθηκε όσο λίγοι αθλητές της εποχής του. Υπάρχουν αναφορές στο αρχείο της Κάκιας Ζιρίγκοβιτς ότι  ο Γ. Χειμωνίδης ήταν και ερασιτέχνης ηθοποιός, τραγουδιστής σε Επιθεώρηση της ΕΠΑ  «Στα πεταχτά». Γνωστό επίσης είναι ότι ο ίδιος συμμετείχε στην ομάδα των ατόμων που εισέβαλαν κυριολεκτικά στο Ευρυβιάδειο και έσπασαν τα αναμνηστικά φλυντζάνια που ετοίμασε η Αγγλική Κυβέρνηση για να διανέμει στον κόσμο την ημέρα της στέψης της Βασίλισσας Ελισάβετ το 1953. Γι αυτό τον λόγο ο Γ.Χειμωνίδης ήταν στιγματισμένος από τους εγγλέζους και με πρώτη ευκαιρία τον φυλάκισαν για 20 μήνες κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59.

Ευχαριστώ για τις πληροφορίες τους  Τούλα Χειμωνίδου-Αντωνίου, Κίκη Κύπαρη, Λευκή Χειμωνίδου, Παντελάκη Χειμωνίδη,  Κώστα Ζάρρα,  Κυριάκο Δρουσιώτη, Νίτσα Μιλτιάδου και  Έλλη Χειμωνίδου-Βιολάρη.

ΛΟΥΗΣ ΠΕΡΕΝΤΟΣ